sábado, 2 de enero de 2021

“Vivere sine vita” vel de quadam felici versuum similitudine prolusio

 Cum Valahfridi Stroh commentationem de tribus ævi nostri poetis latinis scriptam, inscriptam vero Tricinium poeticum levi obtutu percurrerem, in Arrii Nuri (1907-1979) carmen incidi cuius versus aliquot mihi protinus rettulerunt venustissimos quosdam versus a poeta Henrico Meibomio (1555-1625) exaratos. Nescio vere utrum Nurus Meibomium illum legerit eiusque carmen quoddam libera eademque feraci imitatione expresserit, an potius forte utriusque poetæ versus consonent, an denique agatur de loco quodam communi apud omnis ævi vates.

 

Hisce præfatis, statim ad rem. Utriusque enim poetæ carmina deinceps exscribam, quo lectores facilius unum cum altero conferre queat, deque similitudine illa certius iudicare:

 

Primum carmen ab Arrio Nuro distichis eleganter exaratum animi ægritudinem propter infelices infestæque rerum familiarium inclinationes quibus tunc temporis opprimebatur, haud sine mæstitia demonstrat:

 

Non sum qualis eram: bis sena ego lustra peregi:

quid longa e vita nunc superesse rear?

Persequitur me uxor rixosa, ingrata, maligna,

immemores nati deseruere senem.

...

Iam satis est: non sum fruges consumere natus,

ut stercus reddam, cena quod ante, solo,

Mors, optata, veni: tætrum nam sic sine vita

vivere, turpiter et sic superesse sibi.

 

Alterum vero carmen deinceps exscribam, quattuor ante sæculis ab Meibomio divinitus, opinor, compositum, quo deus Somnus blandis verbis arcessitur ad quietem impetrandam.

 

Somne levis! quamquam certissima mortis imago;

Consortem cupio te tamen esse tori.

Alma quies, optata, veninam sic sine vita

Vivere, quam suave est, sic sine morte mori!

 



Etiamsi, ut patet, alterum carmen ab altero differat quod attinet ad argumentum, aliquo tamen communi vinculo sociari dixeris, nam numina illa invocantur quibus impetretur altissima quies vitæque curæ omnes intemperiæque, ut prisco utar verbo, dissolvantur, in altero carmine ipsa morte, in altero vero profundo sine somniis somno.

Ad formam quod attinet, utrumque carmen distichis est compositum et ultimi versus inter se tantam præ se ferunt similitudinem ut Meibomius ille ab Arrio Nuro imitatione expressus esse videatur.

Qua tamen in re, ingenue fateor, mihi aqua hæret, propterea quod hæc omnia non nisi crassa, ut aiunt Minerva, vel levissime modo tractavi, nullis fere factis indagationibus nullisve testimoniis allatis vel collatis.

Verisimile enim est et Mortem et Somnum, a quibusdam poetis numina esse invocata ad animi perturbationes depellendas, ad illam præoptatam quietem adipiscendam, ad beatitudinem denique nescio quam tandem aliquando impetrandam.

Igitur, huius materiæ testimonia in Rete quasi prælibanti mihi peremptorieque indaganti occurrerunt hi loci et præclari illius L.A. Senecæ et Maximiani, tardæ antiquitatis poetæ Elegiarum auctoris:

 

Seneca enim, in epistula ad Lucilium XCIX, cum de humana condicione agit, quantum mors, inquit, antequam veniat, optata, id quod etiam versu in tragœdia c.i. Hercules Œtæus expressit

Felices sequeris mors, miseros fugis

 

Ceterum, etiam Maximianus poeta de illa, quam scripsit Nurus, optata morte hoc egit pentametro:

Dulce mori miseris, sed mors optata recedit.

 

Qui præterea duo tantummodo loci sunt ex totidem auctoribus petiti quos, ut modo dixi, prospiciens repperi quasi a limine tantum salutans. 

Igitur, si non de imitatione, at certe de felici quadam similitudine casu nempe fortuito facta hic agendum est nobis.

miércoles, 16 de diciembre de 2020

De poematiis quibusdam s. XIX compositis ad artem Latine versificandi discipulis tradendam.

Lepidis sane poematiis aliquot, velut hisce binis, quæ sequuntur, quidam fortunati adulescentes artem Latine metrica ratione versificandi s. XIXº discebant, præceptore et auctore Ioanne-Stehpano-Judith Forestier (1764–1830).

 

Puer excusat garrulitatem.

 

Garrio. Si quid inest vitii, peccasse fatebor,

at mihi debentur tali pro crimine laudes.

Garrit quidquid habet festivum et amabile mundus;

garrit cum teretes inter fluit unda lapillos;

garrit vere novo modulans philomela sub umbra;

garrula fertur apis, parvo dum bombilat ore;

garrulitate placet resonans in vallibus Echo.

 

 

De pueris.

 

 

Felices nimium pueri, sua si bona norint!

Illos non raptat per mille pericula belli

laudis cæcus amor; non illos enecat auri

insatiata fames, nec honorum dira cupido.

Quum prope iam medium sol altior attigit orbem,

illos e placido mater dulcissima somno

excitat, atque dapes festina petentibus offert.

Curarum expertes equitant in arundine  longa,

ludunt cum paribus, rident, saliuntque canuntque.

Vt sol decedens crescentes duplicat umbras,

sponte sua in noctem teneros sopor occupat artus,

nec pueris somnos abrumpit cura salubres.

jueves, 9 de julio de 2020

De Jani Passerati (1534-1602) carmine quodam ac NIHIL amplius

Heri, felici quodam casu,  dum alia in Rete quæritabam, in mirum carmen incidi ab Ioanne Passeratio, vulgo Jean Passerat, (1534-1602) poeta exaratum dicatumque ad amicum professorem Erricum Memmium.




Quod quidem carmen cur mirum habuerim fortasse requiratis. Nihil est enim de quo eo carmine agitur. Gustum ut habeatis en aliquot versus excerpti: 


POEMA CI N. JOANNIS PASSERATI REGII IN ACADEMIA PARISIENSI PROFESSORIS AD ORNATISSIMVM VIRVM

ERRICVM MEMMIVM


[de nihilo]


Janus adest, festæ poscunt sua dona kalendæ. 

Munus abest festis quod possim offerre kalendis.

siccine Castalius nobis exaruit humor?

usque adeo ingenii nostri est exhausta facultas,

immunem ut uideat redeuntis ianitor anni?                        

quod nusquam est, potius noua per uestigia quæram.

Ecce autem partes dum sese uersat in omnes

inuenit mea Musa NIHIL, ne despice munus.

nam NIHIL est gemmis, NIHIL est pretiosius auro.

huc animum, huc igitur uultus aduerte benignos:                        

res noua narratur quæ nulli audita priorum,

Ausonii et Graii dixerunt cætera uates,

Ausoniæ indictum NIHIL est Græcæque Camenæ.

E cælo quacunque Ceres sua prospicit arua,

aut genitor liquidis orbem complectitur ulnis                       

Oceanus, NIHIL interitus et originis expers.

Immortale NIHIL, NIHIL omni parte beatum.

(...)

conspectu lucis NIHIL est iucundius almæ,                        

uere NIHIL, NIHIL irriguo formosius horto,

floridius pratis, Zephyri clementius aura;

in bello sanctum NIHIL est, Martisque tumultu:

justum in pace NIHIL, NIHIL est in fœdere tutum.

felix cui NIHIL est, (fuerat hæc uota Tibullo)                        

non timet insidias: fures, incendia temnit:

sollicitas sequitur nullo sub iudice lites.

ille ipse inuictis qui subiicit omnia fatis

Zenonis sapiens, NIHIL admiratur et optat.

Socratici gregis fuit ista scientia quondam,                        

scire NIHIL, studio cui nunc imcumbitur uni.

nec quicquam in ludo mauult didicisse juuentus,

ad magnas quia ducit opes, et culmen honorum.

(...) 

et Phœbo ignotum NIHIL NIHIL altius astris.

tuque, tibi licet eximium sit mentis acumen,

omnem in naturam penetrans, et in abdita rerum,                        

pace tua, Memmi, NIHIL ignorare uideris.

sole tamen NIHIL est, et puro clarius igne.

tange NIHIL, dicesque NIHIL sine corpore tangi.

cerne NIHIL, cerni dices NIHIL absque colore.

surdum audit loquiturque NIHIL sine uoce, uolatque                        

absque ope pennarum, et graditur sine cruribus ullis.

absque loco motuque NIHIL per inane uagatur.

humano generi utilius NIHIL arte medendi.

(...)

uulneribus sæui NIHIL auxiliatur amoris.

uexerit et quempis trans mæstas portitor undas,

ad superas immo NIHIL hunc reuocabit ab Orco.

inferni NIHIL inflectit præcordia regis,                        

parcarumque colos, et inexorabile pensum.

obruta Phlegræis campis Titania pubes

fulmineo sensit NIHIL esse potentius ictu:

porrigitur magni NIHIL extra mœnia mundi:

diique NIHIL metuunt. quid longo carmine plura                       

commemorem? uirtute NIHIL præstantius ipsa,

splendidius NIHIL est; NIHIL est Ioue denique maius.

sed tempus finem argutis imponere nugis:

ne tibi si multa laudem mea carmina charta,

de NIHILO NIHILI pariant fastidia uersus.


Nec tamen nihil movit me huius poetæ epitaphium a semet ipso pereleganter scriptum:


Hic situs in parvā Jānus Passertius urnā

Ausoniī doctor rēgius ēloquiī

Discipulī memorēs tumulō date serta magistrī

ut variō flōrum mūnere vernet humus

Hoc cultū officiō mea molliter ossa quiescent

Sint modo carminibus non oneranda malīs.

miércoles, 22 de abril de 2020

Ad beatam Ørbergii memoriam



 

Nōn montēs aurī nōbīs Montaurius ille est
Pollicitus frustrā, sed, famulīsque suīs
Ac dominīs nōs Rōmānīs dūcentibus omnēs,
Perveteris monstrat iam Latiī agricolās 
Nec longam Rōmam esse viam neque difficile esse
Nōbīs, quī morimur, carpere rīte diēs.
Nam ære perennius  ēloquium Ausonium obtulit nōbīs
expositum per sē, Monticulum Aureolum!


Dura satis res est Latios conscribere versus! Id enim scripsit recentissimi ævi poeta, nomine Arrius Nurus, lepido disticho ad divum illum Ovidium dicato.
Quid ergo? Si poetæ vere ingenioso feliciorisque venæ, Arrio dico Nuro, dura videbatur ars pangendi versus metricos, quid mihi rudissimo atque imperitissimo huius rationis versificandi videatur?
At operæ pretium me facturum putavi si tandem aliquando versus ludere auderem, non ut aliis stultum in modum poeticam quandam ostentarem facultatem qua, ut patet, omnino careo, sed studiosos Latinitatis suadendi causā ut cotidie perlegant auctores, ut ab optimis eorum exempla felici certe imitationi sumant, ut, aliquid denique, suum ac proprium proferre haud vereantur.
Numquam vero antehac, fatendumst mihi, in vita distichon scripseram. Illud igitur supra exaratum nescio an rudissimo stilo adumbratum, tamquam si gallina, ut aiunt, scripsisset, -nam versus scripturienti vix subeunt ipsi verba Latina mihi, nisi ex illis auctoribus petita- primum est tentamen non ut poetam agam, sed ut pergam discere divinam hancce linguam. Quamobrem oro mihi ignoscant peritiores si quid peccaverim, si tanta audacia versus componere statuerim. Nil est igitur nisi merum exercitamentum, adumbratum enim poematium rudiore videlicet forma quasi ab agrestis procacisque Fauni œstro nescio quo percitus verius quam a Musarum numine afflatus scripserim, hac tamen mente, ut hunc sermonem per usum discere pergam ac per semet ipsum, viam ingressus illius optimi magistri Dani, Ørbergii sive Montauri dico, qui centum ante annos primam hausit lucem, qui, humanistarum, qui dicuntur, vestigia premens, docuit nos magistros linguam veluti sermonem docendam esse, non sicut aridam farraginem infinitorum præceptorum. Ad eius igitur beatam memoriam illud primum tentamen poeticum, merum certe tironis progymnasma, grato ex animo totoque e pectore feci. 



lunes, 5 de agosto de 2019

Francisci Xaverii Reuss versus aliquot ad pacem implorandam

Dum novissimi ævi litteris incumbo Latinis, mira quædam opuscula velut sidera mihi, antea prorsus ignota, quæ vesperascente cælo subito apparent, hac in perobscura oblivionis nocte qua recentissimæ litteræ Latinæ opprimuntur, et obvia fiunt et singularem venustatem, qua sunt prædita, cælitus ostendunt.  Ut unum afferam exemplum, hodie Francisci Xaverii Reuss versus quosdam ad pacem, Marte furente, implorandam, casu repperi, e carmine excerptos cui est index Pacis in bello ministriEo enim carmine summis cumulantur laudibus medici, lecticarii atque virgines sacræ, qui quidem omnes, Pacis ministri,  strenuissimi Amoris propugnatores, miseris militibus gregariis in prœlio vulneratis sauciisve, in ipsa acie auxilium ferre haud dubitabant, sævas Mavortis fauces fortiter contemnentes.
En carminis versus aliquot:

Horridus hic sileat crepitus, quo bellica canna,
nitro farta, serit plumbi cum glandine mortem;
nec reboent bombi, quos aenea bucca tonantes
vasta fauce parit, dum mœnia sternit et arces.
Este procul, nebulæ, quas evomit hostis in hostem
antris eruptas Erebi fetasque venenis;
este procul, naves, volitare per aera visæ,
ferreus unde fuit, satur atris ignibus, imber;
vosque latere, rates, et nare sub æquore doctæ
fulmineoque ictu chalybeas frangere puppes.




Qui quidem hexametri me valde moverunt, præsertim, qua in re Amleto Tondini astipulor, quod bellica quædam instrumenta ac tormenta, recentissimis temporibus excogitata, Latine, mira quadam sonoritate, pereleganter depinguntur.
Quodsi carmen, benigne lector, studium excitavit tuum, de eo ipso deque operibus,  in univerum, Francisci Xaverii Reuss certior fieri poteris, hanc perlegens Amleti Tondini commentationem Italice scriptam, inscriptam vero La poesia latina di Francesco Saverio Reuss CSSR.
 Ut finem huic scriptiunculæ faciam aliquando, scias velim, lector amice, me non de auctore modo, verum etiam de supra laudato carmine deque operibus illius certiorem esse factum, perlecto Theoderici Sacré opusculo, cui index De litteris Latinis quæ ad prius bellum gentium referuntur prolusio

Vale

miércoles, 12 de diciembre de 2018

Dē Rūfō Batty, persōnā fābulae c.i. "Blade Runner", dēque Gulielmī Blake versibus quibusdam.




In praeclārā fābulā cinēmatographicā cuius Anglica inscrīptio est Blade Runner, quaedam ex persōnīs quae prīmās agunt partēs, automatum enim anthrōpomorphum, nōmine Roy Batty, in scaenā ubi oculōrum subtilissimā arte factōrum perītissimum hominem interrogat, hōsce versūs, dum in gelidum tenuīque lūmine vix illustrātum ergastērium, sociō eius comitante, ingreditur, sīc recitat:


Fiery the angels fell; deep thunder rolled around their shores; burning with the fires of Orc.


Quōs quidem versūs scaenicus actor, Rutgerius Hauer nōmine, quī partēs illius Roy Batty mīrā certē sollertiā agēbat, fabulae appositē ac bellē accommodāvit ex versibus inclitī Gulielmī Blake, quī leguntur in opere cuī index America: A Prophecy.




Fiery the angels rose,
and as they rose deep thunder roll'd. Around their shores:
indignant burning with the fires of Orc.

            Adeo igitur sum tālibus mōtus versibus ut mē continēre nōn possim quin eōs, prō vīribus meīs, quās nē nimis sint mediōcrēs vereor, Latīnā veste donāre, pāce tuā, audeam deinceps:

Tunc autem Furiīs agitātī dēsuper ignei
Dēlapsī cecidērunt dē caelīs Superī illī.
Alta tonītrua lītoribus circumque tonandō
Combustīs exaudīrēs atrī ignibus Orcī.

Quōs praetereā versūs sat līberē, ut patet, Latīnē vertere constituī. Ut ūnum afferam exemplum, Orcum praeproperē ac nescio an praeposterē reddidī fābulōsum illud nūmen ex Gulielmī Blake ingeniō nātum cuius prīmigenium genuīnumque nōmen est Orc

Valē.

sábado, 23 de junio de 2018

De tautogrammatico quodam ac festivo carmine s. XVII composito.


Lepidum sane atque iocosum carmen, canum cum catis certamen inscriptum, quorum vocabula omnia eadem littera, c videlicet, incohantur, a poeta quodam Dano, nomine Henrico Hardero, vertente saeculo septimo et decimo argute ac salse compositum est.



Mihi igitur in animo est discipulos meos qui litteras Latinas primis, ut aiunt, labiis gustant, certiores facere quum de eo supra laudato carmine, tum de aliis eiusdem generis, superioribus saeculis compositis, velut De pugna porcorum, saeculo XVI in lucem edito.

Ceterum, hac pagina colliguntur facetissima eius generis carmina. 

Vale pancratice!